Κάλλας και .. "κάλλας"

Τι να πω τώρα... ασχολίαστο.

Με αγάπη, 

Εύα 💗

******

----  φωτος και λίγα σχόλια από εδώ, εδώ κι εδώ.

----  άρθρο για το άγαλμα και τα αποκαλυπτήρια εδώ.

---- βιογραφικά της μεγάλης ντίβας μπορείτε να τα βρείτε εδώ κι εδώ.

Για τη σημερινή απεργία των εκπαιδευτικών

Όλοι οι εκπαιδευτικοί σήμερα είναι στους δρόμους σε μια παράνομη και καταχρηστική, όπως κρίθηκε από τη δικαιοσύνη, πανελλαδική απεργία. Ο λόγος; Δεν θέλουν να αξιολογηθούν. Και ο λόγος που δεν θέλουν να αξιολογηθούν; Έλα να μου πεις... 

Συγγνώμη, αλλά είσαι υπάλληλος, δεν είσαι; Δημόσιος μεν, αλλά υπάλληλος, που θα πει ότι δουλεύεις για κάποιον άλλον, δεν είσαι αυτοαπασχολούμενος να κάνεις ό,τι θέλεις. Εργοδότης σου είναι το κράτος που σε πληρώνει μέχρι να βγεις στη σύνταξη, έχει δεν έχει το κράτος χρήματα να σε πληρώσει, είσαι δεν είσαι ικανός να κάνεις τη δουλειά σου σωστά, αφού σε προστατεύει η μονιμότητα. Πελάτης σου είναι ο απλός κοσμάκης που θέλει να δει τα παιδιά του να προκόβουν στη ζωή και στην εργασία. Βασικά, είμαι εγώ που σου γράφω και η οικογένειά μου και όλες οι οικογένειες στην Ελλάδα που εμπιστεύονται τα παιδιά τους στις υπηρεσίες σου. Αυτό επέλεξες να κάνεις και γι' αυτό σε πληρώνουν, κανείς δεν σε εξανάγκασε. Παρέχεις, επομένως, υπηρεσίες σε ένα λίαν ευαίσθητο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας επί πληρωμή από το κράτος - εργοδότη σου .. ΚΑΙ ΕΣΥ ΔΕΝ ΘΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΘΕΙΣ;!;; ΕΠΕΙΔΉ ΔΕΝ ΓΟΥΣΤΑΡΕΙΣ;!;; Πού το έχεις ξανακούσει αυτό σε άλλη πολιτισμένη χώρα πλην της Ελλάδας;!;; Για να καταλάβω: τα παιδιά, που είναι το αντικείμενο εργασίας σου, δεν σε ενδιαφέρουν σε τι ποιότητας σχολείο θα φοιτήσουν και με τι ποιότητα καθηγητών και δασκάλων; Πώς εξασφαλίζεται αυτή η ποιότητα, αν πρώτα δεν υπάρξει κάποιας μορφής αξιολόγηση; Γερά και κούφια όλα στο ίδιο τσουβάλι; Αυτό θέλεις λοιπόν, ως ο πρώτος ειδικός; ως εκπαιδευτικός; Γιατί να έχεις πρόβλημα με την αξιολόγηση, αν είσαι εντάξει και αφοσιωμένος στη δουλειά του, ακέραιος και συνεπής, που παράγει έργο υγιές και παραγωγικό; 

Εκτός κι αν δεν είσαι και τόσο εντάξει, αφοσιωμένος στη δουλειά του, ακέραιος και συνεπής, ώστε να σε φοβίζει μια απλή αξιολόγηση, που θα αποδείξει και την αξία σου άλλωστε. Γιατί, αν ήσουνα καθαρός και εντάξει, θα έπρεπε να είσαι ο πρώτος που θα ήθελε την αξιολόγηση, ώστε να μπορέσει να ξεχωρίσει ο ικανός από τον άχρηστο, ο άξιος από το σκουπίδι, η ήρα από το στάχυ. Τι έχεις να φοβηθείς εσύ από αυτή την αξιολόγηση όταν είσαι συνεπής και ακέραιος και αφοσιωμένος στη δουλειά σου, αν η κατάρτισή σου είναι σταθερή και ενημερωμένη, αν συμβαδίζει με τις εξελίξεις των σύγχρονων καιρών, την ψυχολογία των παιδιών σήμερα, αν μπορείς να ανταπεξέλθεις στο λειτούργημα που καλείσαι να υπηρετήσεις με επάρκεια, αν προστατεύεις τα παιδιά όπως χρειάζεται ως δεύτερος κηδεμόνας, τα τα διδάσκεις να τα νουθετείς, να τα αγαπάς, να νοιάζεσαι για αυτά και για το μέλλον τους; Τίποτα απολύτως. Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται, τι σε φοβίζει, λοιπόν; Εξήγησέ μου, και κάνε το νια νια σε παρακαλώ, γιατί δεν μπορώ να το καταλάβω ούτε εγώ, ούτε τα παιδιά, ούτε οι γονείς τους, ούτε και ο εργοδότης σου, ως φαίνεται, αλλιώς δεν θα έπαιρνε μέτρα για σένα.

Η πρώτη ύλη σου είναι τα παιδιά, τα παιδιά είναι το πρώτο πράγμα που υποτίθεται πως θα έπρεπε να σε ενδιαφέρει. Όμως, όπως δείχνουν τα τεκμήρια, δεν φαίνεται να είναι. Είσαι στους δρόμους, σε μια παράνομη απεργία που κάποιος σου σφύριξε να συμμετάσχεις και να ακολουθήσεις. Και είναι κρίμα, γιατί έχεις και ανώτατη μόρφωση και θα 'πρεπε να ξέρεις καλύτερα. Κρίμα, που ακόμη σε παρασέρνουν οι ιδεοληψίες σου και οι ιδεοληψίες των ιδεοληψιών που πειθήνια συνεχίζεις να ακολουθείς χωρίς κανένα αποτέλεσμα, τουλάχιστον ως προς την πρόοδο, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης και όχι την ιδεοληπτική. 

Κρίμα, γιατί τελικά αδιαφορείς για τα παιδιά και γιατί το δείχνεις, που είναι και το χειρότερο. Γιατί εκείνα, οι μαθητές σου, το έχουν καταλάβει αυτό για σένα, σε έχουν διαπεράσει, ξέρουν όλα τα μυστικά σου. Γιατί η δουλειά σου δεν είναι πλέον λειτούργημα για σένα, αλλά ένα ξερό μηνιάτικο με μπόνους και παροχές. Γιατί δεν δίνεις σημασία για εκείνα, αδιαφορείς, εκμεταλλεύεσαι, μνησικακείς, εχθρεύεσαι, ξεσπάς πάνω τους τις δικές σου προσωπικές παθογόνες αφετηρίες, κι όλα αυτά, να ξέρεις, γεννούν πληγές, οργή, θυμό και εκδίκηση. Και αντιδρούν απέναντι σε σένα και αυτό που εκπροσωπείς έτσι όπως το εκπροσωπείς με τον μόνο τρόπο που μπορούν, τη βία, την αδιαφορία, τον εξευτελισμό, τον βανδαλισμό, το μίσος, την απαξίωση, όταν εσύ θα έπρεπε να πρεσβεύεις άλλα πράγματα, υψηλότερα και ανώτερα από αυτά που βλέπουν στους δρόμους της φθοράς και της κατάντιας. 

Όπως βλέπεις, λοιπόν, δεν φταίνε εκείνα, αλλά εσύ και εγώ και όλοι όσοι δεν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας σε όποιον τομέα και αν δραστηριοποιούμαστε, είτε στη δουλειά είτε στο σπίτι. Είμαστε όλοι μας ένοχοι, γιατί εκείνα είναι τα σφουγγάρια, οι δέκτες, τα παιδιά μας, και ό,τι βλέπουν να κάνουμε, κάνουν κι όταν δεν το κάνουμε καλά, αντιδρούν. Μην αναρωτιέσαι λοιπόν γιατί το λειτούργημα του εκπαιδευτικού δεν έχει πια κανένα κύρος και αξιοπρέπεια, γιατί τα σχολεία είναι στην πλειοψηφία τους βανδαλισμένα από απογοητευμένους και σκληρούς μαθητές, και γιατί οι μαθητές σου έχουν πάψει να σε σέβονται εσένα ως οντότητα ή να σε θαυμάζουν και να παίρνουν έμπνευση από σένα ή να βλέπουν ένα θετικό πρότυπο μίμησης και παραδειγματισμού, κάτι που έχουν να δουν από εσένα ως εκπαιδευτικό και ως άνθρωπο εδώ και πολύ πολύ, πολύν καιρό. 

Γιατί εκείνα, οι μαθητές σου, είναι ο τελικός κριτής σου, αφού εκείνα είναι ο δέκτης και ο κριτής της δικής σου προσωπικής εργασίας και γνώσης και διδαχής και προσωπικότητας και χαρακτήρα, και αυτό θα έπρεπε να είναι το πρώτο που θα έπρεπε να σε νοιάζει και να σε κόφτει, και όχι η αξιολόγηση. 

Και γιατί αν έτσι ήταν τα πράγματα σε αυτή την υποτιθέμενη ιδανική πραγματικότητα που όλοι μας ονειρευόμαστε και κανένας δεν θέλει να εργαστεί προς αυτό, δεν θα χρειαζόταν να σε αξιολογήσει καμία επιτροπή και κανένα κράτος, γιατί απλά θα κοιμόσουν ήσυχος επειδή θα είχες κάνει τη δουλειά σου σωστά, ως όφειλες, αυθής εξαρχής.

Με αγάπη,

Εύα 💗

******

-----  φωτό από εδώ.

Όχι Γκρηκ. Ελληνίς.



"Δεν είμαι δημόσιος υπάλληλος, ούτε κλέφτρα.

Και δεν πίνω ούζο, ούτε σπάω πιάτα, ούτε λέω "Όπα" στην καθημερινή μου ζωή.

Η χώρα μου είναι δημοκρατική, στην πραγματικότητα, αυτή εμπνεύστηκε τη δημοκρατία.

 

Μιλάω ελληνικά και πέντε ακόμα γλώσσες, και οι περισσότεροι άνθρωποι από την χώρα μου μιλούν και εκείνοι ξένες γλώσσες.

Θα μπορούσα να ράψω την σημαία της χώρας μου επάνω στο σακίδιό μου, αλλά η κληρονομιά της Ελλάδας έχει πάει πολύ πιο μακριά από τα γεωγραφικά της σύνορα, ανακάλυψε τη Δύση.

Πιστεύω στον Ελληνισμό. Ολόκληρος ο κόσμος εμπνεύστηκε από τα ιδεώδη του.

Κι αν οφείλω κάποια χρήματα σε κάποιους σήμερα -που, παρεπιπτόντως, δεν είμαι και η μόνη-

είναι επειδή εγώ ανακάλυψα την ιδέα της ελεύθερης αγοράς.

Κι αν με κριτικάρετε σήμερα, είναι επειδή εγώ ανακάλυψα την ιδέα της κριτικής.

Πιστεύω στην Ελευθερία, έτσι, αν είναι ανάγκη, διαμαρτύρομαι.

Πιστεύω στη χαρά της Ζωής, άλλωστε, δικαιούμαι να το κάνω και δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό. 

Μπορώ να κολυμπήσω στα νερά των (πάνω από) 6.000 νησιών μου.

Η χώρα μου είναι ξεχωριστής ομορφιάς και παράδοσης.

Η οικογένειά μου είναι ιερός, απαραβίαστος θεσμός.

Με λέτε Γκρηκ (Greek>γρεκός>υπόδουλος),

 

αλλά είμαι Ελληνίς (Hellene>ελ>ήλιος).

ΟΧΙ ΓΚΡΗΚ, ΕΛΛΗΝΙΣ!

Το όνομά μου είναι Κατερίνα 

και είμαι ΕΛΛΗΝΙΣ." 

~ Κατερίνα Μουτσάτσου



Όταν τα ζιζάνια παραγίνονται πολλά

Weeds in the wind, a photo by Eva Psarrou on Flickr.

Η μέρα μου ξεκίνησε όμορφα και χάλασε με το άκουσμα του πορίσματος για την κλοπή που έγινε προ μηνών στην Εθνική Πινακοθήκη. Πρόκειται για ένα πόρισμα-καταπέλτης που δείχνει την εγκληματική αμέλεια και αδιαφορία του κράτους σε όλο τους το μεγαλείο. Διαβάστε και μόνοι σας εδώ και βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα....

Και πάνω που άρχισα να το φιλτράρω, ήρθε απανωτά  η ανάρτηση της Roadartist και η οργή μου φούντωσε ξανά...

Δεν μπορώ να μην εκφράσω την οργή και αγανάκτησή μου για τον χυδαίο τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χειρίζονται όλα αυτά τα χρόνια τα του ελληνικού πολιτισμού. Το ρεζιλίκι στην Εθνική Πινακοθήκη δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου, τα παραδείγματα έχουν γίνει ποταμός που κοντεύει να μας πνίξει.

Έχεις δίκιο αρτίστα με το παράπονο που καταθέτεις, να σου πω όμως κάτι; Όσοι αγαπάνε τον πολιτισμό θα συνεχίσουν να τον αγαπάνε δουλεύοντας ακάματοι εργάτες, όπως εσύ και τόσοι άλλοι, σιωπηλά και αθόρυβα για όσο κρατάνε οι δυνάμεις τους. Και όσοι λοιδορούν και κλέβουν και αδιαφορούν και εγκληματούν κατά του πολιτισμού, σα ζιζάνια που καταπνίγουν κάθε τι το αυθεντικό σε αυτόν τον τόπο, θα συνεχίσουν και αυτοί να κάνουν αυτό που νομίζουν. Όμως, όπως είναι γνωστό τοις πάσι, η ανοχή έχει κι αυτή τα όριά της. Και αυτό το βιολί της εγκληματικής ανικανότητας και ανοργανωσιάς δεν μπορεί να συνεχιστεί εσαεί.

Όπως έγραψα και σε σένα, θέλω να πιστεύω ότι αυτοί που νοιάζονται πραγματικά είναι οι περισσότεροι. Απλώς, επειδή κοιτάζουν να κάνουν τη δουλειά τους συνειδητά και σιωπηλά, με το κίνητρο να προέρχεται αποκλειστικά από την αγάπη τους για το αντικείμενο και το μεράκι τους, καπελώνονται από τους λίγους και φωνακλάδες. Που βέβαια φωνασκούν προκειμένου να πείσουν ότι είναι αποτελεσματικοί και παράγουν έργο. Το αν παράγουν βέβαια έργο ή όχι δεν φαίνεται στις φανφάρες και τις υποσχέσεις που δίνουν σε κάθε προεκλογική περίοδο, όπως αυτόν τον καιρό, αλλά στο αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα έχει αρχίσει να φτάνει στα όρια της προδοσίας. Είναι ντροπή μας και αίσχος και εθνική κατάντια αν πιστεύουμε ότι μπορούμε να παίζουμε με τον Ελληνικό Πολιτισμό και να τον θυσιάζουμε στο όνομα της κρίσης ή ακυβερνησίας ή οτιδήποτε άλλο. Και μόνο που σκεφτόμαστε ότι θα μπορούσαμε να το κάνουμε δείχνει πόσο μικροί και λίγοι είμαστε για να σηκώσουμε στους ώμους μας το βάρος της παρακαταθήκης μας. Την ανάρτηση της Roadartist θα τη βρείτε εδώ.

Το ΝΑΙ στη ζωή

Less is more, a photo by Eva Psarrou on Flickr.



Υπάρχει κάτι που συμβαίνει κάθε χρόνο μετά τη Λαμπρή, μια αίσθηση, η οποία εμφανίζεται μόλις τελειώνουν οι φούριες των ημερών και καταλαγιάζουν τα πνεύματα. Πως όλα τελικά γίνονται για το πανηγύρι. Για το τι θα φάμε, τι θα πιούμε και πόσο θα γλεντήσουμε.

Από πλευράς ορθοδοξίας η Ανάσταση του Χριστού θεωρείται ως η σημαντικότερη μέρα της χριστιανοσύνης, το ίδιο όμως συμβαίνει και σε συμβολικό επίπεδο, αφού η Ανάσταση συμβολίζει τη μέρα που η ζωή νικάει τον θάνατο, και θάνατοι στη ζωή μας υπάρχουν πολλοί: η αλαζονεία, η δειλία, η αναβλητικότητα, η εκμετάλλευση, οι συμβιβασμοί, η εγκατάλειψη της προσπάθειας, οι εύκολες επιλογές και λύσεις και τόσα άλλα...

Απέναντι σε όλους αυτούς τους μικρούς αόρατους θανάτους, λοιπόν - που είναι και οι πιο επικίνδυνοι επειδή ακριβώς είναι αόρατοι - μας αφυπνίζει ο συμβολισμός της Ανάστασης.
Προσωπικά, πιστεύω πως είναι ένας συμβολισμός που αποσαφηνίζει με καθαρότητα το βαθύτερο νόημα των ημερών που πέρασαν, που δεν πρέπει να αφήνουμε να μας ξεφεύγει, η αφύπνιση, το πιάσιμο της ζωής από τα μαλλιά, η αντίστασή μας σε κάθε μορφής μικρό ή λιγότερο μικρό θάνατο, το ΝΑΙ στη ζωή.

Και εις έτη πολλά

Χριστός Ανέστη

Πέταξε μακριά η γλαύκα της σοφίας

Δε χωρά αμφιβολία πως το τελευταίο διάστημα είναι σχεδόν αδύνατο να παρακολουθήσεις τα δελτία ειδήσεων χωρίς να συγχιστείς. Κάποια γεγονότα, ωστόσο, σε θλίβουν περισσότερο από κάποια άλλα, όπως έγινε και στο άκουσμα της είδησης πως καταργείται ο Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων... Ο λόγος; Δεν συμβαδίζει με την είσοδο της εκπαίδευσης στην ηλεκτρονική της περίοδο...

Πίστευα ότι τέτοιες αλλαγές θα τις βίωνα στα βαθιά μου γεράματα. Φανταζόμουν τον εαυτό μου γιαγιά, με τα εγγονάκια μου τριγύρω να μου δείχνουν τα νέα τους gadgets και τα διαδραστικά τους "βιβλία" και εργασίες και θα έλεγα γεμάτη από τη γνώση ενός αληθινού και όχι εικονικού παρελθόντος ότι στα χρόνια μου τα βιβλία είχαν σάρκα και οστά, ανάσαιναν μαζί μας. Ότι έτριζαν κάθε Σεπτέμβρη στο άνοιγμά τους, μύριζαν κόλλα και σχολείο, με τα πολύχρωμα εξώφυλλα, τις δεμένες πλάτες, τις αριθμημένες σελίδες, με τις σημειώσεις μας και τη φθορά της χρήσης, κάθε που φτάναμε στον Μάη και την εξεταστική, όταν ερχόταν η ώρα εκείνη που θα έδειχνε πως είχαμε δαμάσει με επιτυχία τη γνώση που είχαν να μας προσφέρουν...

Δεν έχω γίνει ακόμα γιαγιά, οι ραγδαίες όμως αλλαγές που συμβαίνουν γύρω μου με κάνουν να πιστεύω ότι έχω μείνει πίσω, ότι η πραγματικότητα καλπάζει και μου είναι πολύ δύσκολο να συγχρονιστώ μαζί της... Αν με ρωτήσεις, αναρωτιέμαι κι αν θέλω να το κάνω. Δεν θα μπορούσα, ας πούμε, ποτέ να κάνω τα μαθήματά μου με διαδραστικά συστήματα, πάνω σε μια οθόνη υπολογιστή, θα μου ήταν αδιανόητο να ξεκινά η σχολική μου χρονιά και να μην έχω τα σχολικά βιβλία μου, το υλικό μου χειροπιαστό στα χέρια μου. Για μένα ο κορμός της εκπαίδευσης είναι το βιβλίο, τα υπόλοιπα ας έχουν επικουρικό χαρακτήρα, κανείς δεν τα κατηγορεί, απεναντίας. Όχι όμως να αντικαταστήσουν το σχολικό εγχειρίδιο, εκεί είμαι αντίθετη εκατό τοις εκατό. Δεν ξέρω αν στο μέλλον αυτή η στροφή της εκπαίδευσης προς τα νέα τεχνολογικά μέσα αποβεί αποτελεσματικότερη για τους μαθητές των επόμενων γενιών - η ιστορία θα το πει αυτό - ξέρω όμως ότι θα είναι πολύ δύσκολο για τα παιδιά αυτά του μέλλοντος να συνδεθούν όπως συνδεθήκαμε εμείς και τόσες γενιές πριν από εμάς με το υλικό μας, τα βιβλία μας.

Η αυλαία κλείνει για τον Οργανισμό που τροφοδότησε τόσες γενιές ελλήνων μαθητών. Οι εργαζόμενοι στον Ο.Ε.Δ.Β. σε μια τελετή αποχαιρέτησαν μαθητές και καθηγητές που τόσα χρόνια κρατούσαν στα χέρια τους τα σχολικά βιβλία με σήμα την κουκουβάγια της σοφίας. 

Η αποχαιρετιστήρια επιστολή τους ακούγεται σαν το ρέκβιεμ μιας ολόκληρης εποχής...




End of an era, a photo by Eva Psarrou on Flickr.



"Σε λίγες ώρες ο Ο.Ε.Δ.Β. Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, θα αποτελεί παρελθόν, καταργείται οριστικά.

Μετά από 75 χρόνια η κουκουβάγια της σοφίας και της αρετής «πετάει μακριά», γιατί κάποιοι αποφάσισαν ότι δεν έχει θέση στη σύγχρονη μνημονιακή εκπαίδευση. Η μόρφωση θα γίνεται πλέον ηλεκτρονικά. Το … Μέλλον είναι μόνο το … «ηλεκτρονικό βιβλίο» και οι «διαδραστικοί πίνακες».

Οι εργαζόμενοι στον Ο.Ε.Δ.Β. που όλα αυτά τα χρόνια εξέδωσαν και διένειμαν τρία (3) δισεκατομμύρια βιβλία σε εκατομμύρια μαθητές, αποχωρούν περήφανοι για τη συμβολή τους στη Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία, για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος (μέσο κόστος κάθε βιβλίου 0,70 €), για την απουσία διαφθοράς και διαπλοκής τους, για το ότι κατόρθωσαν να περισώσουν από τον ιδιωτικό φορέα, την ιστορία των σχολικών βιβλίων, δέκα πέντε χιλιάδες (15.000) πρωτότυπα έργα ζωγραφικής που κοσμούσαν κάποτε τα σχολικά βιβλία (Τσαρούχης, Γκίκας, Γραμματικόπουλος, Τάσος κ.λ.π.), τριάντα χιλιάδες (30.000) βιβλία, πολλά σπάνιων εκδόσεων, που αποτελούν πλέον περιουσία του ΥΠΔΒΜΘ και υπάρχει ιστορική ευθύνη στην πολιτική ηγεσία να τα διαφυλάξει και αξιοποιήσει.

Οι εργαζόμενοι αποχωρούν με πίκρα και ανησυχία, για το μέλλον της έκδοσης και διανομής των σχολικών βιβλίων. Ζήσανε τη φετινή χρονιά, τη χειρότερη από ιδρύσεως του Ο.Ε.Δ.Β., που τα βιβλία στάλθηκαν με τεράστια καθυστέρηση, που τα λάθη και οι παραλείψεις των ιθυνόντων στοίχησαν εκατομμύρια στους Έλληνες πολίτες, προάγγελος των όσων πρόκειται να επακολουθήσουν τη φετινή χρονιά που εκτιμούμε ότι θα είναι πολύ χειρότερη από κάθε πλευρά.

Οι εργαζόμενοι αποχαιρετούν ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα, τους μαθητές, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, ευχαριστώντας τους για την πολύχρονη συνεργσία και υπόσχονται να συνεχίσουν τον αγώνα για μία ΔΗΜΟΣΙΑ & ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΙΔΕΙΑ στην υπηρεσία του λαού. Η κουκουβάγια της σοφίας και της αρετής, ελπίζει να μην ξεχασθεί και ονειρεύεται τη μέρα που σε μία Ελλάδα ελεύθερη και απαλλαγμένη από δανειστές-επιτηρητές-τροϊκανούς, θα ξανακληθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες της για την εκπαίδευση των μαθητών."

...

Γυναίκα γίνεσαι...

Woman she becomes, a photo by Eva Psarrou on Flickr.

"Δεν γεννιέσαι γυναίκα, γίνεσαι.

Καμιά βιολογική, ψυχολογική ή οικονομική μοίρα δεν προσδιορίζει τη μορφή
με την οποία η γυναίκα παρουσιάζεται στην κοινωνία.

Είναι ο πολιτισμός στο σύνολό του που παράγει αυτό το πλάσμα

που είναι ανάμεσα στον αρσενικό και τον ευνούχο

και που περιγράφεται σαν θηλυκό."

Σιμόν ντε Μποβουάρ, Το δεύτερο φύλο

~ ~ ~

Η Σιμόν ντε Μποβουάρ γεννήθηκε το 1908 στη Γαλλία. Από το 1968, τη χρονιά που συνέγραψε το Δεύτερο Φύλο, θεωρείται η μητέρα του φεμινισμού, αφού με τις λέξεις της δεν άλλαξε τον τρόπο που οι άντρες έβλεπαν τις γυναίκες, αλλά κυρίως τον τρόπο που οι γυναίκες έβλεπαν τον εαυτό τους.

Simone de Beauvoir

Σήμερα είναι η Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας. Σαν σήμερα το 1857 οι εργάτριες ενός εργοστασίου κλωστοϋφαντουργίας της Αμερικής απαίτησαν καλύτερες συνθήκες εργασίας. Απαίτησαν ισότητα... Ήταν η αρχή μιας νέας τάξης πραγμάτων για τα δύο φύλα... Όμως, γιατί αιωρείται αυτή η αίσθηση ότι το ζητούμενο της ισότητας χάθηκε κάπου στη μετάφραση, αφού στο όνομα αυτής της ισότητας έχουμε, εμείς οι γυναίκες, αναλάβει ανδρικούς και γυναικείους ρόλους μαζί και δείχνουμε να έχουμε αρχίσει να χάνουμε την ιδιαιτερότητά μας, την μοναδικότητά μας ως το δεύτερο φύλο;
Για να αποδείξουμε τι και σε ποιον;...

Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας.. όπως λέμε Παγκόσμια ημέρα ανίατων παθήσεων, ή προσφυγιάς ή προστασίας του περιβάλλοντος... Ένα είδος υπό προστασία δηλαδή, κάτι σαν τις χελώνες καρέτα-καρέτα, που χρειάζεται μια παγκόσμια ημέρα ως ένα είδος παρηγοριάς, ένα στοργικό σκούντημα στον ώμο που να δείχνει ότι η κοινωνία μια φορά τον χρόνο αναγνωρίζει και επίσημα την αξία του δεύτερου φύλου... 

Αναρωτιέμαι πόση παρηγοριά παίρνουν από τη σημερινή Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας οι Κινέζες που δολοφονούνται κατά χιλιάδες ανά ημέρα από τους πατεράδες τους με το που βλέπουν το πρώτο φως της μέρας για το αμάρτημα ότι δεν γεννήθηκαν αγόρια, ή οι Ινδές που κακοποιούνται σεξουαλικά χωρίς να τιμωρείται κανένας ή οι Αφρικανές που υποβάλλονται σε ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων στις πιο τρυφερές τους ηλικίες ή που θάβονται ζωντανές χωρίς να τις αναζητήσει κανείς ή οι μουσουλμάνες που πετροβολούνται από τους συζύγους τους κατά βούληση επειδή θέλησαν να σπουδάσουν ή οι καθολικές που δεν δικαιούνται το δικαίωμα στην μη τεκνοποίηση...

 Πόσο μεγάλη, πόσο ατέλειωτη είναι αυτή η λίστα των μαζικών εγκλημάτων κατά του δεύτερου φύλου που τιμάει η κοινωνία σήμερα... Τόσο, που με κάνει να αναρωτιέμαι πόση στ' αλήθεια είναι η ισότητα που έχει κατακτηθεί από το 1857 μέχρι τώρα που μιλάμε, και πόσο χρήσιμη είναι η σημερινή Γιορτή της Γυναίκας για τις γυναίκες του κόσμου που αγωνίζονται σαν πρόσφυγες "μεταξύ του αρσενικού και του ευνούχου" να βρουν τη θέση τους μέσα σ' αυτόν τον δίκαιο κόσμο και την ταυτότητά τους, "που περιγράφεται σαν θηλυκό"...

Μη μου τους κύκλους τάραττε...

Για ποια τέχνη, για ποιον πολιτισμό να μιλήσω.. μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα βουλιάζουμε ολοένα και περισσότερο, η μικρή Δανία του νότου που μας υποσχέθηκαν έγινε και επίσημα Ινδία, δια στόματος πρωθυπουργού... Κανένας δεν αγαπάει αυτό τον τόπο πια; Γιατί τέτοιο ξεπούλημα;  Έλληνες είμαστε να πάρει η ευχή, έχει κανείς τους ιδέα τι σημαίνει αυτό; Μας έχουν καταντήσει επαίτες της Ευρώπης κι εμείς αγρόν αγοράζουμε. Ακόμα και τώρα που πέφτουμε σε ελεύθερη πτώση, συνεχίζονται οι προσλήψεις χρωματισμένων παιδιών (25.000 μόνο επί θητείας του νυν πρωθυπουργού), συνεχίζονται τα ρουσφέτια, η χορήγηση κονδυλίων σε οργανισμούς για το ζευγάρωμα των ιππόκαμπων!.. ως πότε; Μέχρι πότε; Πώς προχωράμε έτσι, χωρίς όραμα, στα τυφλά, πώς; Πού είναι οι ηγέτες; Πού έχουν κρυφτεί; Γιατί δεν φανερώνονται τώρα που ο τόπος τους χρειάζεται; Η Ελλάδα μας, έτσι όπως την ξέραμε, εξαφανίζεται, κάποιοι έχουν φροντίσει γι' αυτό. Αυτοί που έχουν αναλάβει τα ηνία του τόπου μας, θα τους αφήσουν όλους αυτούς τους επιτήδειους "πολιτισμένους" να μας καταπιούν; Έτσι, αμαχητί; Αυτοί είμαστε λοιπόν;

Όταν η ίδια κατάσταση επικράτησε και στην περιβόητη περίοδο του πρώτου "επτωχεύσαμεν", μιας και η ιστορία κύκλους κάνει, ήρθαν οι σύμμαχοι και είπαν: αν θέλετε να σωθείτε και να ξανακερδίσετε τις αλύτρωτες πατρίδες σας και να ξαναστήσετε την πατρίδα σας, θα κάνετε όλοι στην άκρη, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο και θα αφήσετε την τύχη του τόπου στα χέρια του ενός, κιχ δεν θα βγάλετε. Και πήγαν και τον έφεραν από την Κρήτη και τον βάλαν στο τιμόνι, κάνοντας όλοι στην άκρη. Δεν ξέρω τι πρωθυπουργός ήταν ο Βενιζέλος, με ποια παράταξη συνέπνεε, ποιους υποστήριζε, αν ήταν φιλοδυτικός ή φιλοανατολικός, δεν με ενδιαφέρει. Αυτό που ξέρω είναι ότι μέσα σε δέκα χρόνια έβαλε την Ελλάδα σε πέντε πολέμους. Και από εκεί που η Ελλάδα ήταν εξαφανισμένη από τον χάρτη, την διπλασίασε και την ξανάφερε στα ίσα της. Χάρη στο όραμα ενός και μόνο ανθρώπου, σε μία δεκαετία η Ελλάδα ξαναμπήκε στον χάρτη και ξανακέρδισε τα χαμένα της και ακόμα παραπάνω. Δεν υπάρχει 'δεν μπορώ' επομένως. Κάποιος είχε τσαγανό, για να μην το πω αλλιώς και θεωρηθώ μη κόσμια και το έκανε να γίνει, πήρε τα ηνία, δεν μοιρολάτρησε, δεν τα έριξε στους άλλους. Έδωσε λύσεις. Και έφερε αποτέλεσμα. Δέκα χρόνια πολέμου όμως ήταν πολλά, ο κόσμος άρχισε να διαμαρτύρεται, δεν άντεχε άλλο, ήθελε να ξαναγυρίσει σε ρυθμούς καθημερινότητας. Και έκανε το ολέθριο λάθος και κάλεσε δημοψήφισμα, το ίδιο που πάνε να κάνουν και τώρα. Και ο κόσμος που δεν ήθελε άλλο πόλεμο, που ήθελε να γυρίσει επιτέλους στο σπίτι του, να ξανακαλλιεργήσει το χωράφι του κι αυτός ο καημός του τον εμπόδιζε να δει τη μεγάλη εικόνα, δεν τον ξαναψήφισε ούτε καν ως βουλευτή και βγήκαν οι άλλοι, οι πολιτικοί αντίπαλοι. Οι σύμμαχοι όμως δεν αναγνώριζαν τους καινούργιους, δεν είχαν συμφωνήσει τίποτα μαζί τους. Αυτοί ήξεραν τον έναν που τώρα δεν τον ήθελε κανείς και αυτόν είχαν συμφωνήσει ότι θα υποστηρίξουν, με το αζημείωτο βέβαια, πάντα με το αζημείωτο. Και μας γύρισαν την πλάτη, αφήνοντάς μας στην τύχη μας, αφού εμείς ξέραμε καλύτερα, όπως πάντα ξέρουμε καλύτερα εμείς, σωστά;... Και ήρθε η καταστροφή της Σμύρνης, ο "συνωστισμός στο λιμάνι" όπως γράφουν τα βιβλία ιστορίας των παιδιών μας, και ό,τι κερδήθηκε με αγώνα, πολέμους και αίμα, ξαναχάθηκε εν μία νυκτί. Και από εκεί που η Ελλάδα είχε αναστηθεί από τις στάχτες της και είχε γίνει κυρίαρχη δύναμη, του εαυτού της πρώτα, ώστε τα χωράφια που θα όργωναν οι παραπονεμένοι και οι κουρασμένοι από τους πολέμους, να ήταν τα δικά τους χωράφια, όχι αλλονών, άρχισε να συρρικνώνεται ξανά από την αρχή και να μιζεριάζει και να φτάσει σήμερα να έχει απομείνει μια κουκίδα που τρεμοπαίζει, έτοιμη να εξαφανιστεί και αυτή... Τότε, δεν ξέρανε. Σήμερα που ξέρουμε, ακόμα να μάθουμε το βασικότερο όλων, ότι η ιστορία κύκλους κάνει...

"Θεέ μου, θέλω να με κάνεις τηλεόραση."

Ἔκθεση ἀπὸ μαθητὴ τοῦ δημοτικοῦ μὲ θέμα: «Τὶ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν Θεό»

«Θεέ μου, ἀπόψε σοῦ ζητάω κάτι ποὺ τὸ θέλω πάρα πολύ. Θέλω νὰ μὲ κάνεις τηλεόραση.
Θέλω νὰ πάρω τὴ θέση τῆς τηλεόρασης ποὺ εἶναι στὸ σπίτι μου.
Νὰ ἔχω τὸ δικό μου χῶρο.
Νὰ ἔχω τὴν οἰκογένειά μου γύρω ἀπὸ ἐμένα.
Νὰ μὲ παίρνουν στὰ σοβαρὰ ὅταν μιλάω.
Θέλω νὰ εἶμαι τὸ κέντρο τῆς προσοχῆς καὶ νὰ μὲ ἀκοῦνε οἱ ἄλλοι χωρὶς διακοπὲς ἢ ἐρωτήσεις.
Θέλω νὰ ἔχω τὴν ἴδια φροντίδα ποὺ ἔχει ἡ τηλεόραση ὅταν δὲν λειτουργεῖ.
Ὅταν εἶμαι τηλεόραση, θἄχω τὴν παρέα τοῦ πατέρα μου ὅταν ἔρχεται σπίτι ἀπὸ τὴ δουλειά, ἀκόμα κι ἂν εἶναι κουρασμένος.
Καὶ θέλω τὴ μαμά μου νὰ μὲ θέλει ὅταν εἶναι λυπημένη καὶ στενοχωρημένη, ἀντί νὰ μὲ ἀγνοεῖ…
Θέλω τ΄ ἀδέλφια μου νὰ μαλώνουν γιὰ τὸ ποιὸς θὰ περνάει ὧρες μαζί μου.
Θέλω νὰ νοιώθω ὅτι ἡ οἰκογένειά μου ἀφήνει τὰ πάντα στὴν ἄκρη, πότε – πότε, μόνο γιὰ νὰ περάσει λίγο χρόνο μὲ μένα.
Καὶ τὸ τελευταῖο, κάνε με ἔτσι ὥστε νὰ τοὺς κάνω ὅλους εὐτυχισμένους καὶ χαρούμενους.
Θεέ μου, δε ζητάω πολλά. Θέλω μόνο νὰ γίνω σὰν μιὰ τηλεόραση.»

Τὴ δασκάλα ποὺ τὴν διάβασε (καθὼς βαθμολογοῦσε) τὴν ἔκανε νὰ κλάψει.
Ὁ σύζυγός της ποὺ μόλις εἶχε μπεῖ στὸ σπίτι, τὴ ρώτησε: «τὶ συμβαίνει;»
Αὐτὴ ἀπάντησε: «Διάβασε αὐτὴ τὴν ἔκθεση, τὴν ἔχει γράψει ἕνας μαθητής μου».
Ὁ σύζυγος εἶπε: «Τὸ καημένο τὸ παιδί. Τὶ ἀδιάφοροι γονεῖς εἶναι αὐτοί!»
Τότε αὐτὴ τὸν κοίταξε καὶ εἶπε: "Αὐτὴ ἡ ἔκθεση εἶναι τοῦ γιοῦ μας..."

perivleptos

Το art & culture στα ερτζιανά

Χτες το βράδυ το μπλογκάκι μου πέρασε και επισήμως την πύλη των ερτζιανών!

Μετά από προσωπική πρόσκληση της Νανάς Τσούμα, το art & culture φιλοξενήθηκε στην εκπομπή της Κάτω από το κιόσκι, η οποία μεταδίδεται καθημερινά 11-12 μ.μ. από την ραδιοσυχνότητα της Νετ 105,8.

Θέλω να ευχαριστήσω προσωπικά την Νανά για την υπέροχη φωνή με την οποία έντυσε τα κείμενά μου και για τον όμορφο σχολιασμό της, να ευχαριστήσω και τους ακροατές της που σχολίασαν τόσο γλυκά τα όσα άκουσαν και να ευχηθώ στην εκπομπή της και στην ίδια καλές ακροαματικότητες και καλή συνέχεια.

Σ’ ευχαριστώ Νανά για την τιμή που μου έκανες. Το καταχάρηκα. Να’ σαι καλά!

Γενοκτονία γένους θηλυκού..

Η ατυχία τους: γεννήθηκαν στο Πακιστάν
Η αμαρτία τους: γεννήθηκαν γυναίκες
Το έγκλημά τους: διεκδίκησαν το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής συντρόφου
Η τιμωρία τους: θάφτηκαν ζωντανές για «λόγους τιμής»…

Εγκλήματα τιμής ονομάζονται αυτά. Από αυτά δηλαδή που ο νόμος σηκώνει τα χέρια ψηλά. Δεν παίζουν με τις παραδόσεις. Όταν μια γυναίκα αρνείται να πάρει τον άντρα που της επιβάλει η οικογένειά της πρέπει να λιθοβοληθεί και να πεθάνει. Αυτό γινόταν πριν 2.000 χρόνια, αυτό πρέπει να γίνει και σήμερα. Το λέει η παράδοση, επομένως είναι θείος νόμος...

Θύματα αυτή τη φορά πέντε γυναίκες από ένα μικρό χωριό της νοτιοδυτικής επαρχίας Μπαλουχιστάν. Τρία ανήλικα κορίτσια 14, 16, 18 χρονών. Αρνήθηκαν να παντρευτούν αυτούς που τους επέβαλε ο πάτερ φαμίλιας. Το πλήρωσαν με τη ζωή τους. Αρπάχτηκαν βάναυσα από τα σπίτια τους από τους αρσενικούς της οικογένειας (πατέρας, αδέλφια κλπ) και σε ερημική τοποθεσία, μακριά από τα μάτια των πολιτισμένων και των νομοταγών, τις ξυλοκόπησαν, τις βασάνισαν με λιθοβολισμό (ευλογημένη τιμωρία γυναικών, αφού αναφέρεται και στην ιεράν βίβλον), τις πυροβόλησαν, τις πέταξαν σε χαντάκι και τις έθαψαν ζωντανές. Θύματα και η μάνα και η θεία τους. Θέλησαν να τις γλυτώσουν από το μένος των αρσενικών. Έγκλημα που επίσης το πλήρωσαν με τη ζωή τους. Στο χαντάκι θαμένες κι αυτές μαζί με τα κορίτσια…

Μία γερουσιαστής της αντιπολίτευσης που κατηγόρησε την κυβέρνηση για συγκάλυψη του εγκλήματος, όταν από το 2004 τα εγκλήματα αυτά επισείουν τη θανατική ποινή, δέχτηκε την αποστομωτική απάντηση πως δεν πρόκειται για εγκλήματα, αλλά για «κανόνες» και πως «δεν πρέπει να παρουσιάζονται με αρνητικό τρόπο». Κάποιος βουλευτής δήλωσε πως καλώς έγιναν όλα αυτά, αφού «πρόκειται για πανάρχαιες παραδόσεις του Πακιστάν που πρέπει να τηρούμε και να καλλιεργούμε. Μόνο όσοι έχουν ανήθικους σκοπούς φοβούνται τα έθιμά μας», συμπληρώνοντας πως η τήρηση των παραδόσεων είναι πρωταρχικής σημασίας για το μεγαλείο του πολιτισμού τους.

Σύμφωνα με τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, εκατοντάδες γυναίκες εξακολουθούν να δολοφονούνται στο Πακιστάν για χάρη κάποιας οικογενειακής «τιμής». Πρόκειται για τις «εξαφανισμένες γυναίκες», γυναίκες που δεν τους επέτρεψαν να ζήσουν ή να γεννηθούν και που βέβαια δεν αναζητήθηκαν από κανέναν. Τα κορίτσια σκοτώνονται μόλις γεννηθούν ή λίγο μετά από τις ίδιες τους τις μητέρες. Τα τυχερά αφανίζονται πριν καν γεννηθούν.

Στο Αφγανιστάν υπάρχουν οι λεγόμενες «φυλακές της αγάπης». Εκεί πετιούνται καθημερινά εκατοντάδες γυναίκες επειδή απλά περπάτησαν στον δρόμο. Έγκλημα με θητεία φυλάκισης έως 15 χρόνια. Πολλές βγαίνουν από εκεί με τα παιδιά τους, καρποί σεξουαλικής κακοποίησης από τους φρουρούς. Στο Νεπάλ το σκλαβοπάζαρο των γυναικών εξακολουθεί να ανθίζει ακάθεκτο.

Σιωπηλή γενοκτονία αιώνων στα ανατολικά του πολιτισμού. Πάνω από 100 εκατομμύρια τον χρόνο. Αριθμός που σοκάρει. 100 εκατομμύρια σιωπηλής εξόντωσης, καλυμμένη πίσω από την μπούργκα της παράδοσης που βλέπει τις γυναίκες ως κατάρα.

Η δημογραφική ανισορροπία έχει αρχίσει να αφήνει τα σημάδια της. Σε ορισμένες περιοχές της Κίνας και της Ινδίας αρχίζει να αναδύεται ένας κόσμος χωρίς γυναίκες.

Καμιά νομοθεσία δεν έχει τη δύναμη του άγραφου νόμου. Σε πολλές μεριές του πλανήτη το δικαίωμα στη ζωή είναι αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών. Στο Τουμπεκιστάν το να λείπει ο άνδρας από το σπίτι μια φορά την εβδομάδα είναι ευλογία, γιατί είναι η μέρα χωρίς κακοποίηση.
Το να ερωτευτεί μια κοπέλα έναν νέο, απλά… δεν υφίσταται. Οι γάμοι είναι όλοι προσυμφωνημένοι, όπως και τα χρήματα που θα πάρει ο γαμπρός που επωμίζεται το «σκάρτο προϊόν», το οποίο βέβαια μετά υπόκειται εφ’ όρου ζωής την κακοποίηση (στην καλύτερη περίπτωση) από γαμπρό και πεθερά.

Στατιστικά στοιχεία που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας:

Ν. Αφρική: Κάθε μέρα βιάζονται 147 γυναίκες

Τουρκία: Το 35,6% των γυναικών έχουν πέσει θύμα βιασμού στο γάμο τους.
Αίγυπτος: Το 35% των γυναικών έχουν πέσει θύμα ξυλοδαρμού στο γάμο τους.

Βολιβία: Πάνω από το 17% των γυναικών άνω των 20 ετών έχουν υποστεί σωματική βία κατά τους τελευταίους 12 μήνες.

Πακιστάν: Το 42% των γυναικών δέχονται τη βία ως μέρος της μοίρας τους.

Ν. Αφρική: Το 39% των σεξουαλικά ενεργών κοριτσιών έχουν υποστεί σεξουαλικό εξαναγκασμό.

Σχόλιο: ουδέν...

Σημεία των καιρών...

Στην εποχή μας έχουμε μεγαλύτερα σπίτια,
αλλά μικρότερες οικογένειες
περισσότερη άνεση,
αλλά λιγότερο χρόνο
έχουμε περισσότερα πτυχία,
αλλά λιγότερη κρίση
περισσότερους ειδικούς,

αλλά και περισσότερα προβλήματα
περισσότερα φάρμακα,
αλλά λιγότερο καλή υγεία


ξοδεύουμε απερίσκεπτα,

γελάμε σπάνια,

εξαγριωνόμαστε εύκολα,

ξενυχτάμε συχνά,

και διαβάζουμε λίγο
έχουμε προσθέσει χρόνια στη ζωή μας,
αλλά όχι ζωή στα χρόνια μας
έχουμε ψηλότερα κτήρια,
αλλά κοντύτερη ψυχική διάθεση

φαρδύτερους δρόμους,
αλλά στενότερη αντίληψη

ξοδεύουμε περισσότερα,
αλλά έχουμε λιγότερα
αγοράζουμε περισσότερα,
αλλά τα απολαμβάνουμε λιγότερο
ζούμε στην εποχή του γρήγορου φαγητού
και της αργής πέψης

με πιο όμορφα σπίτια,
αλλά και πιο πολλά διαλυμένα σπίτια
με ψηλούς ανθρώπους,

αλλά κοντούς χαρακτήρες

στην εποχή μας δεν σεβόμαστε τους άλλους

έχουμε αυξήσει τις περιουσίες μας,
αλλά έχουμε μειώσει τις αξίες μας
έχουμε μάθει να κάνουμε τη ζωή μας,
αλλά δεν ξέρουμε τι θα πει ζωή

κατακτήσαμε το εξωτερικό διάστημα,
αλλά όχι και τον εσωτερικό μας κόσμο
διασπάσαμε το άτομο,
αλλά όχι και την προκατάληψη
σχεδιάζουμε περισσότερα,
αλλά πραγματοποιούμε λιγότερα

έχουμε μάθει να τρέχουμε,
αλλά όχι και να περιμένουμε
να μιλάμε,
αλλά όχι και ν’ ακούμε

λέμε ψέματα πολύ,

και αγαπάμε λίγο

στην εποχή μας νομίζουμε ότι θα ζήσουμε για πάντα,
αλλά χάνουμε τις στιγμές
λες και μας έχουν χαριστεί

δανεικές κι αυτές

όπως κι η ζωή…

Καλό σου ταξίδι, φίλε...

(Γ. Κάργας)

Μήδεια: το χρονικό μιας παρωδίας

Ήθελα από καιρό να γράψω για τη Μήδεια, μια από τις αγαπημένες μου τραγωδίες και ίσως η πιο αγαπημένη μου ηρωίδα. Το απόλυτο σύμβολο της γυναίκας, της προδοσίας, της θυσίας, της εκδίκησης σε ένα έργο γραμμένο από τον κορυφαίο τραγικό Ευριπίδη, την ίδια ακριβώς περίοδο που ξέσπασε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, το 431 π.Χ., όταν ολόκληρη η Ελλάδα ζούσε στον αναβρασμό της στρατιωτικής προετοιμασίας. Αποφάσισα λοιπόν να γράψω γι’ αυτήν, αφού έβλεπα και την παράσταση που φέτος θα ανέβαινε στην Επίδαυρο, από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας σε σκηνοθεσία του ρώσου Ανατόλι Βασίλιεφ. Δε γνώριζα τη δουλειά του ιδίοις όμμασι, ώστε να έχω άποψη για τη σκηνοθετική του μανιέρα, όμως είχε τις περγαμηνές και τις απανωτές βραβεύσεις του σε Ευρώπη και στη χώρα του, τη Ρωσία, για διαπιστευτήρια, κι εγώ, ήταν η πρώτη φορά που θα παρακολουθούσα παράσταση σκηνοθετημένη από μη Έλληνα.

Στην αρχή, αυτό που με ξένισε ήταν τα σκηνικά. Κυρίαρχο χρώμα το κόκκινο. Μια σειρά από ξύλινα παραπέτα έκλειναν την ορχήστρα, η οποία ήταν σκεπασμένη με χοντρή άμμο. Μια σειρά από ψηλά δοκάρια στημένα περιμετρικά της ορχήστρας στήριζαν σκοινί στολισμένο με τριγωνικά σημαιάκια, κόκκινα κι αυτά, αφήνοντας την αίσθηση που αφήνουν τα σκηνικά των τσίρκων ή οι ισπανικές αρένες των ταυρομαχιών. Ένα βάθρο κι ένα ψηλό κατασκεύασμα καλυμένο με δύο κόκκινα υφάσματα, όλα φτιαγμένα με υποτυπώδη υλικά και με εμφανή προχειρότητα, υποδείκνυαν την είσοδο της οικίας του Ιάσονα και της Μήδειας.

Δεν πτοήθηκα. Εξάλλου, τα σκηνικά, όσο κι αν επηρεάζουν με την αισθητική τους, ας πούμε πως είναι δευτερεύουσας σημασίας. Οι μαρμάρινες κερκίδες άρχισαν να γεμίζουν σιγά-σιγά από τον κόσμο που ήρθε να δει την πασίγνωστη στην υφήλιο τραγωδία του Ευριπίδη. Περισσότερο από τους Έλληνες, η αδημονία ήταν εμφανής στους ξένους, πολλοί από τους οποίους έρχονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα αποκλειστικά για να δουν αρχαία τραγωδία στην Επίδαυρο, στο θέατρο που ανέβασαν τα έργα τους οι ίδιοι οι δημιουργοί, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής κι ο Ευριπίδης. Δίπλα μου κάθησε ένα ζευγάρι, που από την προφορά τους συμπέρανα πως μάλλον πρέπει να ήταν ιρλανδοί. Όταν χαμήλωσαν οι προβολείς, πιάστηκαν σφιχτά από το χέρι, σα μαθητούδια, και είπαν με περισσή λαχτάρα: “It’ s starting! It’ s starting! Can you believe it? We’ re actually here!” Η αδημονία τους να δουν ζωντανά αρχαία τραγωδία ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους και μου έκανε τρομερή εντύπωση, ειδικά όταν άρχισα να αντιπαραθέτω την αντίδρασή τους με τον τρόπο που βλέπουμε εμείς, οι Έλληνες, τέτοιου είδους εκδηλώσεις, τουλάχιστον στην πλειοψηφία μας…

Η παράσταση ξεκίνησε και στα διαζώματα επικρατούσε απόλυτη σιγή. Όσο όμως προχωρούσε η παράσταση, τόσο η ανησυχία στους θεατές γινόταν πιο εμφανής. Τα σκηνοθετικά ευρήματα του ρώσου σκηνοθέτη, αρχικά ξένισαν, στη συνέχεια όμως άρχισαν να προκαλούν την αντίδραση του κοινού. Ένα συνοθύλλευμα από όλες τις χρονικές περιόδους και από όλους τους λαούς της ανατολικής Μεσογείου σε κάθε πτυχή της παράστασης, από τους μουσικούς και τους χορευτές μέχρι τις ενδυμασίες τους, τις χορογραφίες, μια σαλάτα χωρίς καμία αρχαιοελληνική σφραγίδα, δημιουργούσαν αναστάτωση. Προσπάθησα να κρατήσω ανοικτό μυαλό, ψάχνοντας να βρω τον συμβολισμό τους, να δω, τέλος πάντων, πού το πήγαινε ο ρώσος σκηνοθέτης. Στην αρχή σκέφτηκα πως αυτό που επιδίωκε ήταν να το διεθνοποιήσει, βάζοντας τους άντρες πρωταγωνιστές να φορούν άλλοι φουστανέλες, άλλοι δερβίσικες στολές, άλλοι σέρβικες κι άλλοι ιταλικές. Για την ίδια τη Μήδεια, παιγμένη εξαιρετικά από τη Λυδία Κονιόρδου, έδωσα τόπο στην οργή, όταν βγάζοντας σε κάποιο σημείο της πλοκής το εξωτερικό της φόρεμα έμεινε με ένα παντελόνι-βράκα, που παρέπεμπε κι αυτό σε ανατολίτικες επιρροές. Έδωσα τόπο στην οργή, γιατί είπα, εντάξει, η Μήδεια δεν είναι Ελληνίδα. Είναι η κόρη του βασιλιά της Κολχίδας, δηλαδή μία βάρβαρη, οπότε μπορεί να τεκμηριωθεί η ενδυμασία. Όλα τα υπόλοιπα όμως; Ο Ιάσονας με φουστανέλα; Η ορχήστρα με τούρκικο φέσι; Οι χορευτές με σερβικές στολές και χορευτικά; Ο χορός, χωρισμένος σε δύο ή τρεις ομάδες να απαγγέλουν η κάθε μια ξεχωριστό απόσπασμα σε μια ταυτόχονη κουστωδία, δημιουργώντας λεκτικό κομφούζιο από το οποίο δεν έβγαζες λέξη; Η επίσης ταυτόχρονη μετάφραση από τρεις, την τροφό και άλλους δύο του χορού, στα ελληνικά, τα γαλλικά και τα γερμανικά, πάλι ταυτόχρονα, πάλι χωρίς να βγάζεις λέξη, σα λεκτικός πύργος της Βαβυλώνας; Πώς μπορούσαν να τεκμηριωθούν όλα αυτά; Πού το πήγαινε;

Συνέχισα να παρακολουθώ, ενώ τριγύρω είχε αρχίσει να επικρατεί έντονος εκνευρισμός, ο οποίος μετατράπηκε σε γιουχάισμα, όταν εμφανίστηκαν τα υλικά βοηθήματα των ηθοποιών. Ο Κρέοντας, βασιλιάς της Κορίνθου (επίσης, φορώντας φουστανέλα) εμφανίστηκε μέσα σε ένα δίτροχο γαλβανιζέ καρότσι που έσπρωχνε κάποιος ακόλουθος, σαν τα καρότσια που έχουν οι μανάβηδες στην κεντρική λαχαναγορά του Ρέντη για να φορτώνουν τα σακιά τους. Κάποια πανώ που κρατούσε σε κάποια φάση ο χορός (που παρεπιπτόντως ήταν φανταστικός στον ρόλο του, παρόλο που οι χορευτικές τους φιγούρες παρέπεμπαν σε τουρκάλες χανούμισσες ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, στην Μάρθα Καραγιάννη σε χορογραφίες του Δαλιανίδη), είχαν καθαρά ιαπωνικό ύφος και πουθενά δεν δικαιολογήθηκε ο λόγος ύπαρξής τους. Αυτό όμως που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων ήταν όταν στο τέλος του έργου η Μήδεια, που υποτίθεται πως θα έφευγε επάνω στο άρμα του Ήλιου (πρόκληση που στην αρχαιότητα είχε ξεπεραστεί με το τεχνολογικό εύρημα του από μηχανής θεού), έφυγε επάνω σε … τρίκυκλο ποδήλατο με καρότσα, που οδηγούσε κάποιος τεχνικός της παράστασης με τζην, μακό μπλουζάκι, κοτσίδα και μικρόφωνο στο αυτί! Στην καρότσα δε του τρίκυκλου, υπήρχε θρόνος για τη Μήδεια, μία πορτοκαλί πλαστική καρέκλα, από αυτές που πουλούν οι γύφτοι που περιφέρονται στις γειτονιές διαλαλώντας την πραμάτεια τους με την ντουντούκα! Το τεχνικό έκτρωμα συμπληρωνόταν από ένα στρογγυλό μπαλόνι, φουσκωμένο με ήλιο, που υποδήλωνε… τον θεό Ήλιο!

Δεν πίστευα στα μάτια μου… Τόση προχειρότητα; Τόση αναισχυντία στο αρχαίο κείμενο; στον δημιουργό του; στον ελληνικό πολιτισμό; στην ιερότητα του χώρου; στους θεατές; Η απογοήτευση και η οργή δεν άφησε κανέναν ανεπηρέαστο. Το ζευγάρι δίπλα μου, κοιταζόταν σαστισμένο. Τώρα, δεν έλεγαν τίποτα. Άλαλοι... Οι θεατές ορύονταν σηκωμένοι στις θέσεις τους κι έφευγαν κατά κύματα απογοητευμένοι και θιγμένοι. Και το φεγγάρι που μας είχαν υποσχεθεί… άφαντο!

Προσπάθησα να δω το όλο στήσιμο από τη μεριά του σκηνοθέτη. Δεν μπορούσα να βγάλω άκρη. Το μόνο ελαφρυντικό που μπορούσα να του δώσω ήταν πως δεν ήταν Έλληνας. Ένας Έλληνας, όσο πρόχειρη δουλειά κι αν είχε κάνει, αυτό που δεν θα παραβίαζε ποτέ είναι ο σεβασμός προς το κείμενο. Ένας Έλληνας θα έδειχνε το στοιχειώδες δέος. Αυτό που έβλεπαν τα μάτια μου και άκουγαν τα αυτιά μου δεν είχε καμία σχέση με το αρχαίο δράμα. Ήταν η αποθέωση του κιτς που με προβλημάτισε και μ' έκανε να αναρωτηθώ: Εντάξει, ο ίδιος αυτή την άποψη έχει, έτσι το βλέπει, έτσι το παρουσιάζει. Εμείς, το φεστιβάλ Αθηνών, το Υπουργείο Πολιτισμού, δεν έχουμε κανέναν λόγο πάνω στο τι ανεβαίνει στην Επίδαυρο και τι όχι; Δεν υπάρχει έλεγχος, ώστε να διατηρείται ένα στοιχειώδες επίπεδο; Όποιος θέλει ανεβάζει ό,τι θέλει; Για αρχαία τραγωδία μιλάμε, δεν μιλάμε για μιούζικαλ της σειράς. Ούτε και ανεβάζεται στο θεατράκι της γειτονιάς. Το θέατρο της Επιδαύρου προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο κι από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Πολλοί το βλέπουν σαν προσκύνημα. Πώς επιτρέπεις, Ελλάδα, να ανεβαίνει μια τέτοια παρωδία, που εμπαίζει τους πάντες και τα πάντα; Πώς δέχεσαι μια άποψη που βεβηλώνει ιερά και όσια και διαπομπεύει τον πολιτισμό σου; Πόσοι από τους χτεσινούς θεατές στην Επίδαυρο έχουν, αλήθεια, την επίγνωση πως δεν είναι αυτός ο πραγματικός Ευριπίδης και πόσοι θα επιστρέψουν στα σπίτια τους με την αποστροφή προς το αρχαίο δράμα, μετά από αυτή τη φαρσοκωμωδία; Μ' αυτές τις σκέψεις έφυγα από το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, βαθιά απογοητευμένη, μ' εμάς περισσότερο, και μάταια αναζητώντας το ολόγιομο φεγγάρι που δεν έλεγε να φανεί...

Ήθελα να γράψω για τη Μήδεια. Το περίμενα πώς και τι. Τώρα, δεν θέλω να γράψω τίποτα…

.

Μαρία των πιστών

Μεσίτρια υπέρ των ανθρώπων, αλλά όχι υπεράνθρωπος. Θεομήτωρ, αλλά όχι θεά. Μητέρα του Ιησού, αλλά όχι μέλος της Αγίας Τριάδας. Πατήρ – Υιός – Άγιο Πνεύμα. Την Κεχαριτωμένη όμως, την έχουσα δηλαδή τη θεία χάρη, την Παναγία της χριστιανοσύνης δε θα την βρεις εκεί. Η Εκκλησία προτίμησε να την τοποθετήσει ένα σκαλοπάτι παρακάτω, εκεί που ξεκινούν οι κοινοί θνητοί...

Τα λίγα ιστορικά στοιχεία για τη μορφή που ταυτίστηκε όσο καμία άλλη με την ανθρώπινη πλευρά της θεϊκής παρέμβασης στα εγκόσμια, περιορίζονται σε κάποια αποσπάσματα στα ευαγγέλια του Ματθαίου και του Λουκά, καθώς και στο απόκρυφο πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου. Κόρη του Ιωακείμ και της Άννας με βασιλικό αίμα να κυλά στις φλέβες της (ανήκε στο γένος του Δαβίδ) αρραβωνιάστηκε σύμφωνα με το εθιμοτυπικό της εποχής σε πολύ μικρή ηλικία τον Ιωσήφ. Το πεπρωμένο όμως είχε ήδη σφραγίσει την ακάνθινη πορεία του κοριτσιού, που έμελε να γεννήσει τον Υιό του Θεού, προς την αιωνιότητα. Οι πληροφορίες λιγοστές και συγκεχυμένες. Σχεδόν πουθενά δεν υπάρχει αναφορά στην περίοδο από τη φυγή στην Αίγυπτο (η ίδια ήταν τότε περίπου 20 χρονών) ως την εποχή που ο Χριστός σε ηλικία 30 χρονών άρχισε το μεσσιανικό του κήρυγμα. Εικασίες γίνονται επίσης και για τον τόπο που πέθανε. Άλλοι τον τοποθετούν στην Ιερουσαλήμ, όπου δείχνεται και ο τάφος της στη Γεσθημανή, άλλοι πάλι τον τοποθετούν στην Έφεσο, όπου υπήρχε και ο αρχαιότερος ναός αφιερωμένος σ’ αυτήν.

Στους τρεις πρώτους αιώνες από τη γέννηση του Χριστού η Παναγία… είναι άφαντη. Καμία αναφορά στη Μητέρα του Θεού, η οποία βρισκόταν εξ’ ολοκλήρου υπό τη σκιά του γιου της. Ας μην ξεχνάμε, βέβαια, πως η χριστιανική θρησκεία άργησε να γίνει καθολικά αποδεκτή. Ως το 313 μ.Χ. (διάταγμα ανεξιθρησκίας των Μεδιολάνων από τους Κωνσταντίνο και Λικίνιο), οι χριστιανοί διώκονταν με βασανιστήρια και θανατικές ποινές. Μετά την ήττα του δεύτερου από τον πρώτο το 324 μ.Χ., που συνοδεύτηκε από την κοσμοϊστορικής σημασίας μεταφορά της ρωμαϊκής πρωτεύουσας από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη, η διαλλακτική στάση του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου σήμανε την επέκταση της απόλυτης ελευθερίας της χριστιανικής θρησκείας σε ολόκληρη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, δυτική και ανατολική-βυζαντινή.

Ως Θεοτόκος αναγνωρίστηκε επίσημα μόλις το 431 μ.Χ. κατά την Γ’ Οικουμενική Σύνοδο της Εφέσου. Και ενώ στα μοναστήρια η λατρεία της άνθισε από πολύ νωρίς, στον λαό η λατρεία της διαδόθηκε γύρω στα τέλη του Μεσαίωνα, περισσότερο δε στην Ανατολική παρά στη Δυτική Εκκλησία. Στην Κωνσταντινούπολη θεωρούνταν η προστάτιδα της πόλης και την τιμούσαν με ιδιαίτερη ευλάβεια. Όταν η Πόλη πολιορκήθηκε από τους Αβάρους τον 7ο αιώνα, οι βυζαντινοί έψαλλαν τον Ακάθιστο Ύμνο, γραμμένο από τον Ρωμανό τον Μελωδό προς τιμήν της έναν αιώνα νωρίτερα. Έψελναν όλη τη νύχτα πριν την επίθεση του εχθρού όρθιοι (εξ' ου και Ακάθιστος). Η νίκη των βυζαντινών αποδόθηκε στην Θεοτόκο κι από τότε θεωρείτο πολιούχος και προστάτιδα της βυζαντινής πρωτεύουσας. Η παρθενία, καθώς και η ανάληψή της όχι μόνο με το πνεύμα, αλλά και με το σώμα της, ήταν δόγματα στα οποία εστίασε ιδιαίτερα το ρωμαιοκαθολικό δόγμα. Ήταν η «εκλεκτή» γυναίκα, η χωρίς καμία αμαρτία, γι’ αυτό και αποδεχόταν επίσης την πλήρη απαλλαγή της από το προπατορικό αμάρτημα, όπως κι από κάθε άλλη προσωπική αμαρτία.

Μήνας της Παναγίας ο Αύγουστος, ειδικά για τον Ελληνισμό, που τιμά με ιδιαίτερη αγάπη την Θεοτόκο, ίσως περισσότερο από κάθε άλλο ιερό πρόσωπο της χριστιανικής θρησκείας, είναι ο μήνας που εορτάζεται η Κοίμηση της Θεοτόκου. Κοίμηση και όχι θάνατος, αφού σύμφωνα με το χριστιανικό δόγμα ο θάνατος δεν είναι παρά ένα πέρασμα προς μιαν άλλη μορφή ζωής. Η αειπάρθενος που παρέμεινε η ανθρώπινη μητέρα, στην οποία βρήκε προσωποποίηση και παρηγοριά όλος ο ανθρώπινος πόνος υμνήθηκε και αγιογραφήθηκε περισσότερο από κάθε άγια μορφή της Εκκλησίας. Στο εικονογραφικό πρόγραμμα των βυζαντινών εκκλησιών, η θέση της βρίσκεται σχεδόν πάντοτε στην αψίδα του ιερού.

Ο ελλαδικός χώρος και κυρίως τα ελληνικά νησιά είναι διάσπαρτα από εκκλησίες και μοναστήρια αφιερωμένα στην άσπιλη μεσίτρια μεταξύ θεού κι ανθρώπου, πολλά από τα οποία αποτελούν πανελλήνια προσκυνήματα (Παναγιά της Τήνου, Εκατονταπυλιανή της Πάρου, Δροσιανή της Νάξου, κλπ.). Η προετοιμασία ξεκινά από την 1η μέρα του Αυγούστου με νηστεία, η οποία ολοκληρώνεται ανήμερα της Κοίμησης, στις 15 Αυγούστου. Τα προσωνύμια που της έχουν αποδοθεί από την ελληνική λαογραφία (πάνω από 430) επιλέγονται ανάλογα με τον τρόπο αγιογραφίας, τη θεολογική της ιδιότητα, τον τρόπο εύρεσης ή παλαιότητας ή προέλευσης του εικονίσματός της, ή ακόμα και από ιδιάζοντα γνωρίσματά της και μαρτυρούν τη στενή σύνδεση των πιστών με το πρόσωπό της.

Αγγελόκτιστη, Αειμακάριστος, Αειπάρθενος, Γλυκοφιλούσα, Γοργοεπήκοος, Δακρυροούσα, Ελεούσα, Ζωοδόχος Πηγή, Θεοσκέπαστη, Θεομήτωρ, Θεραπιώτισσα, Κεχαριτωμένη, Κυρά των Αγγέλων, Μεγαλόχαρη, Οδηγήτρια, Παρηγορήτισσα, Ρόδον το Αμάραντον, Σωτηριώτισσα, Τεθλιμμένη, Υπεράγαθος, Υπεραγία, Υπερευλογημένη, Φωτόλουστη, Χρυσοπηγή, Ψυχοσώστρια,

ή απλά «Παναγία μου»,

δεν παύει να είναι η πρώτη μας επίκληση στις δύσκολες στιγμές, η δέκτης των προσευχών μας, η Μητέρα όλων των χριστιανών, η μεσίτρια στον ανθρώπινο πόνο, την επέτειο της οποίας γιορτάζει όλη η χριστιανοσύνη με ιδιαίτερη ευλάβεια, κατάνυξη και περισυλλογή, τοποθετώντας την στην κορυφή του λειτουργικού ημερολογίου της Ορθοδοξίας και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, μαζί με τα Θεοφάνεια, τη Γέννηση και την Ανάσταση του Χριστού.

.