Η Κατάρα της Αθηνάς

Μ' άλαλο θυμό και πόνο μια αυτά πούκλεψαν θαμάζει,
Μια σιχένεται τον κλέφτη σύψυχα κι ανατριχιάζει
Ω! που ζώντας και που σκόνη, δίχως σχώριο να γροικήση,
Ν' ακλουθιέται η αχορτασιά του η ιερόσυλη με μίση,
Και η εκδίκηση ως τον τάφο και πιο πέρα, το όνομά του
Να το κυνηγά, στο πλάγι του μωρόδοξου Ηροστράτου,
Και σε φύλλα λεκιασμένα και γραμμές που καίνε ας γίνη
Ατελείωτα να στράφτουν εμπρηστές ναών κι Ελγίνοι,
Καταδικασμένοι αιώνια στο ίδιο ανάθεμα κι οι δυο τους,
Που ίσως στο στερνό θε νάβρης και τον πιο χειρότερό τους,
Ετσι ας στέκουν, να τους βλέπουν τα μελλούμενα τα χρόνια,
Αγαλμα άσειστο, με βάση μοναχή, την καταφρόνια.

(Lord Byron, Η Κατάρα της Αθηνάς, μτφρ. Στ. Μύρτας)

Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης ανοίγει τις πύλες του

Η πολυαναμενόμενη και πολυαναβληθείσα τελετή εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης ορίστηκε τελικά για τις 20 Ιουνίου, όπου θα ανοίξει επιτέλους τις πύλες του για το ευρύ κοινό. Μπετό, γυαλί, ατσάλι και φυσικά μάρμαρο, είναι τα υλικά που επιλέχτηκαν για να χτιστεί ο νέος χώρος που θα φιλοξενήσει τα γλυπτά του Παρθενώνα και όλους τους πολύτιμους θησαυρούς που στεγάζονταν μέχρι τώρα στο παλιό μουσείο, καθώς και τα ευρήματα που βρέθηκαν στα θεμέλια του κτηρίου. Για το δάπεδο του ισογείου έχει χρησιμοποιηθεί διάφανο γυαλί, ώστε να αναδειχτεί ατόφια μια αρχαία γειτονιά της Αθήνας με συνεχή πορεία άνω των χιλίων χρόνων, από την αρχαιότητα μέχρι και το Βυζάντιο, η οποία ανακαλύφτηκε κατά τη διάρκεια ανέγερσης του κτηρίου.

Η διαδρομή στην 5χιλιετή πορεία του Ιερού Βράχου, που ως τώρα περέμενε καταχωνιασμένη μέσα σε αποθήκες, ξεκινά για τον επισκέπτη από την εντυπωσιακή ράμπα, οι προθήκες της οποίας είναι γεμάτες από λουτροφόρους – αγγεία που χρησιμοποιούνταν για το γαμήλιο λουτρό της νύφης και του γαμπρού και που εμφανίζονται στο κοινό μετά από μισό αιώνα. Μια γιγάντια γλαύκα που έχει τοποθετηθεί στην είσοδο – σύμβολο της αρχαίας Αθήνας – γίνεται το σύμβολο του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Στη συνέχεια, ο επισκέπτης μπορεί να περιδιαβεί ανάμεσα στα αρχαϊκά αναθήματα που αναπτύσσονται σε έναν τεράστιο ηλιόλουστο χώρο, έχοντας τη δυνατότητα να θαυμάσει ένα ανακάτεμα από εντυπωσιακά ευρήματα, από τις αρχαϊκές Κόρες και τους Ιππείς μέχρι τις Καρυάτιδες (πλην βέβαια της μίας που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο, θύμα κι αυτή της αρχαιολατρείας-καπηλείας του λόρδου Έλγιν). Πάνω στα ψηλά τους βάθρα και λουσμένες από το φως που εισχωρεί μέσα από τα γυάλινα ανοίγματα της οροφής που αναδεικνύουν τις χρωματικές τους αποχρώσεις, μπλέκονται μέσα σε ένα δάσος κιόνων, ενώ στο φόντο διαγράφονται οι φόρμες των αρχιτεκτονικών γλυπτών από τους αρχαϊκούς ναούς, που για πρώτη φορά αναπτύσσονται σε όλη τους την έκταση σε έναν ενιαίο χώρο. Εντύπωση κάνει επίσης το σμήνος από Νίκες από το θωράκιο (μαρμάρινο προστατευτικό) γύρω από τον ναό της Αθηνάς Νίκης, που είχε μήκος 50 μ.

Το αποκορύφωμα της επίσκεψης συντελείται βέβαια στην περίφημη αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα, η οποία βρίσκεται στο τρίτο επίπεδο του Μουσείου και έχει το προνόμιο να επικοινωνεί οπτικά με τον ναό πάνω στον Ιερό Βράχο. Εδώ παρουσιάζονται όλα τα σωζόμενα μέρη της ζωφόρου του Παρθενώνα, έργο του Φειδία, όπου αναπαριστάται η ιερή πομπή των Παναθηναίων (τα 130 μέτρα δηλαδή από τα 160 μέτρα που ήταν το ολικό της μήκος), και αυτά που βρίσκονται στην Ελλάδα, τα οποία βέβαια παρουσιάζονται στην αυθεντική τους μορφή, αλλά και τα κλεμμένα από τον Έλγιν γλυπτά, τα οποία εξακολουθούν και βρίσκονται μέχρι σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, και παρουσιάζονται σε μορφή αντιγράφων. Η διαφορά είναι ευδιάκριτη εξαιτίας της διχρωμίας που υπάρχει ανάμεσα στα πρωτότυπα και τα εκμαγεία, αποτελώντας ένα εύγλωττο σχόλιο για τον διαμελισμό του μνημείου και την επιτακτική κλήση επανένωσής του στον χώρο που δημιουργήθηκαν, στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και κάτω από τον αττικό ουρανό.

Η περιήγηση συνεχίζεται με αναθήματα της κλασικής, ύστερης αλλά και ρωμαϊκής περιόδου, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται αγάλματα θεοτήτων, ενεπίγραφες στήλες, προτομές του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ρωμαίων αυτοκρατόρων και άλλων ιστορικών προσώπων.

e-ticketing

Με την έναρξη λειτουργίας της νέας ιστοσελίδας του Μουσείου, http://www.theacropolismuseum.gr/, οι επισκέπτες θα μπορούν να περιηγηθούν στους χώρους, την ιστορία και τον τρόπο λειτουργίας του, θα ενημερώνονται για τις συλλογές, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τις υποδομές, την προσβασιμότητα, το ωράριο λειτουργίας. Μέσα από την ιστοσελίδα επίσης, εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε ελληνικό μουσείο το σύστημα του e-ticketing. Πέρα από τη διαχείριση του ωραρίου και την αποφυγή ενδεχόμενης συμφόρησης στις ουρές αναμονής στις εισόδους, παρέχεται η δυνατότητα στον επισκέπτη, από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου κι αν βρίσκεται, να προσδιορίζει με ακρίβεια τη μέρα και την ώρα επίσκεψής του στο μουσείο. Η ιστοσελίδα θα ξεκινήσει να λειτουργεί από σήμερα, 15 Ιουνίου. Το Σάββατο, μάλιστα, 20 Ιουνίου, οι ανά τον κόσμο επισκέπτες της ιστοσελίδας θα μπορούν να παρακολουθήσουν σε απευθείας μετάδοση την τελετή εγκαινίων του μουσείου, στην οποία θα παραβρεθούν πολλοί αρχηγοί κρατών.

Για τις τρεις πρώτες μέρες λειτουργίας του μουσείου (21, 22, 23 Ιουνίου) πρόσβαση στο Μουσείο θα έχουν μόνο οι επισκέπτες που θα έχουν εξασφαλίσει ηλεκτρονικά το εισιτήριό τους. Τα εισιτήρια αφορούν σε τρεις χρονικές ζώνες (9 π.μ., 11 π.μ. και 6 μ.μ.) ανά ημέρα και δεν θα ξεπερνούν τα 250 εισιτήρια ανά χρονική ζώνη. Από τις 24 και μετά, οι επισκέπτες θα μπορούν να τα προμηθεύονται και επί τόπου, από τα ταμεία του Μουσείου. Η αξία του εισιτηρίου θα ανέρχεται στο 1 ευρώ ως το τέλος του 2009, ενώ το 2010 θα αυξηθεί στα 5 ευρώ (συγκριτικά να παραθέσω την τιμή των εισιτηρίων στα μουσεία της Βενετίας, που ήταν 14 ευρώ. Η ίδια τιμή ισχύει και για το Λούβρο).

Πάνω στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αεροπαγίτου και σε απόσταση λίγων μέτρων από την είσοδο της Ακρόπολης, το ΝΜΑ εκτείνεται σε μια έκταση 14.000 τ.μ. σε τρία επίπεδα, με βιοκλιματική και αντισεισμική τεχνολογία που εξασφαλίζει σωστές συνθήκες φωτισμού και θέρμανσης και οχύρωση απέναντι σε σεισμούς μέχρι και 10 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, και έχει την ικανότητα υποδοχής 10.000 επισκεπτών ημερησίως. Υπολογίζεται ότι θα υποδέχεται περί τα 2 εκατ. επισκέπτες το χρόνο και ευελπιστεί να αποτελέσει ένα άνοιγμα στην κοινωνία, ένα καινούργιο σημείο αναφοράς πολιτιστικού τουρισμού για την πρωτεύουσα και να σταθεί ικανό να αναθερμάνει το ενδιαφέρον για την Αθήνα και τον πολιτισμό της από τους ξένους και για την Αθήνα και τον πολιτισμό της από τους ντόπιους.