Nothing lasts but earth and skies

Nothing lasts but earth and skies, a photo by Eva Psarrou on Flickr.

Πειράματα τέχνης

Some more art experiments, a photo by Eva Psarrou on Flickr.

Λάδι πάνω σε ξύλο
Γραμμές και χρώματα
Πειράματα τέχνης..

Τα χρόνια της αθωότητας

Age of innocence, a photo by eve.ps on Flickr.

Γεννημένη το 1862, η Edith Wharton είναι μία από τις πιο σημαντικές αμερικανίδες συγγραφείς των αρχών του 20ου αιώνα. Με το διάσημο φλεγματώδες της ύφος εξετάζει κριτικά τις αξίες της υψηλής κοινωνίας (στην οποία ανήκε και η ίδια) και της επικρατούσας ηθικής φωτίζοντας με την πένα της όλους τους συμβιβασμούς και υποκρισία τους.

Τις θέσεις της τις υποστήριξε και έμπρακτα, αφού έγινε η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το βραβείο Pulitzer για τη νουβέλα της 'Τα χρόνια της αθωότητας' το 1920, σπάζοντας με το προσωπικό της παράδειγμα τα ηθικά δεσμά της εποχής.

Ακολούθησαν πολλές βραβεύσεις ακόμα, ενώ τα περισσότερα έργα της έγιναν best-sellers. Το 1923 τιμήθηκε με το Honorary Doctorate of Letters του Πανεπιστημίου Yale και το 1930 εκλέχθηκε στην Αμερικανική Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών. Πέθανε επτά χρόνια αργότερα σε ηλικία 75 χρονών.

Μη μου τους κύκλους τάραττε...

Για ποια τέχνη, για ποιον πολιτισμό να μιλήσω.. μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα βουλιάζουμε ολοένα και περισσότερο, η μικρή Δανία του νότου που μας υποσχέθηκαν έγινε και επίσημα Ινδία, δια στόματος πρωθυπουργού... Κανένας δεν αγαπάει αυτό τον τόπο πια; Γιατί τέτοιο ξεπούλημα;  Έλληνες είμαστε να πάρει η ευχή, έχει κανείς τους ιδέα τι σημαίνει αυτό; Μας έχουν καταντήσει επαίτες της Ευρώπης κι εμείς αγρόν αγοράζουμε. Ακόμα και τώρα που πέφτουμε σε ελεύθερη πτώση, συνεχίζονται οι προσλήψεις χρωματισμένων παιδιών (25.000 μόνο επί θητείας του νυν πρωθυπουργού), συνεχίζονται τα ρουσφέτια, η χορήγηση κονδυλίων σε οργανισμούς για το ζευγάρωμα των ιππόκαμπων!.. ως πότε; Μέχρι πότε; Πώς προχωράμε έτσι, χωρίς όραμα, στα τυφλά, πώς; Πού είναι οι ηγέτες; Πού έχουν κρυφτεί; Γιατί δεν φανερώνονται τώρα που ο τόπος τους χρειάζεται; Η Ελλάδα μας, έτσι όπως την ξέραμε, εξαφανίζεται, κάποιοι έχουν φροντίσει γι' αυτό. Αυτοί που έχουν αναλάβει τα ηνία του τόπου μας, θα τους αφήσουν όλους αυτούς τους επιτήδειους "πολιτισμένους" να μας καταπιούν; Έτσι, αμαχητί; Αυτοί είμαστε λοιπόν;

Όταν η ίδια κατάσταση επικράτησε και στην περιβόητη περίοδο του πρώτου "επτωχεύσαμεν", μιας και η ιστορία κύκλους κάνει, ήρθαν οι σύμμαχοι και είπαν: αν θέλετε να σωθείτε και να ξανακερδίσετε τις αλύτρωτες πατρίδες σας και να ξαναστήσετε την πατρίδα σας, θα κάνετε όλοι στην άκρη, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο και θα αφήσετε την τύχη του τόπου στα χέρια του ενός, κιχ δεν θα βγάλετε. Και πήγαν και τον έφεραν από την Κρήτη και τον βάλαν στο τιμόνι, κάνοντας όλοι στην άκρη. Δεν ξέρω τι πρωθυπουργός ήταν ο Βενιζέλος, με ποια παράταξη συνέπνεε, ποιους υποστήριζε, αν ήταν φιλοδυτικός ή φιλοανατολικός, δεν με ενδιαφέρει. Αυτό που ξέρω είναι ότι μέσα σε δέκα χρόνια έβαλε την Ελλάδα σε πέντε πολέμους. Και από εκεί που η Ελλάδα ήταν εξαφανισμένη από τον χάρτη, την διπλασίασε και την ξανάφερε στα ίσα της. Χάρη στο όραμα ενός και μόνο ανθρώπου, σε μία δεκαετία η Ελλάδα ξαναμπήκε στον χάρτη και ξανακέρδισε τα χαμένα της και ακόμα παραπάνω. Δεν υπάρχει 'δεν μπορώ' επομένως. Κάποιος είχε τσαγανό, για να μην το πω αλλιώς και θεωρηθώ μη κόσμια και το έκανε να γίνει, πήρε τα ηνία, δεν μοιρολάτρησε, δεν τα έριξε στους άλλους. Έδωσε λύσεις. Και έφερε αποτέλεσμα. Δέκα χρόνια πολέμου όμως ήταν πολλά, ο κόσμος άρχισε να διαμαρτύρεται, δεν άντεχε άλλο, ήθελε να ξαναγυρίσει σε ρυθμούς καθημερινότητας. Και έκανε το ολέθριο λάθος και κάλεσε δημοψήφισμα, το ίδιο που πάνε να κάνουν και τώρα. Και ο κόσμος που δεν ήθελε άλλο πόλεμο, που ήθελε να γυρίσει επιτέλους στο σπίτι του, να ξανακαλλιεργήσει το χωράφι του κι αυτός ο καημός του τον εμπόδιζε να δει τη μεγάλη εικόνα, δεν τον ξαναψήφισε ούτε καν ως βουλευτή και βγήκαν οι άλλοι, οι πολιτικοί αντίπαλοι. Οι σύμμαχοι όμως δεν αναγνώριζαν τους καινούργιους, δεν είχαν συμφωνήσει τίποτα μαζί τους. Αυτοί ήξεραν τον έναν που τώρα δεν τον ήθελε κανείς και αυτόν είχαν συμφωνήσει ότι θα υποστηρίξουν, με το αζημείωτο βέβαια, πάντα με το αζημείωτο. Και μας γύρισαν την πλάτη, αφήνοντάς μας στην τύχη μας, αφού εμείς ξέραμε καλύτερα, όπως πάντα ξέρουμε καλύτερα εμείς, σωστά;... Και ήρθε η καταστροφή της Σμύρνης, ο "συνωστισμός στο λιμάνι" όπως γράφουν τα βιβλία ιστορίας των παιδιών μας, και ό,τι κερδήθηκε με αγώνα, πολέμους και αίμα, ξαναχάθηκε εν μία νυκτί. Και από εκεί που η Ελλάδα είχε αναστηθεί από τις στάχτες της και είχε γίνει κυρίαρχη δύναμη, του εαυτού της πρώτα, ώστε τα χωράφια που θα όργωναν οι παραπονεμένοι και οι κουρασμένοι από τους πολέμους, να ήταν τα δικά τους χωράφια, όχι αλλονών, άρχισε να συρρικνώνεται ξανά από την αρχή και να μιζεριάζει και να φτάσει σήμερα να έχει απομείνει μια κουκίδα που τρεμοπαίζει, έτοιμη να εξαφανιστεί και αυτή... Τότε, δεν ξέρανε. Σήμερα που ξέρουμε, ακόμα να μάθουμε το βασικότερο όλων, ότι η ιστορία κύκλους κάνει...

Omnia vanitas

Omnia vanitas, a photo by Eva Psarrou on Flickr.

VANITAS VANITATUM OMNIA VANITAS

by: Anne Bronte (1820-1849)

In all we do, and hear, and see,
Is restless Toil and Vanity.
While yet the rolling earth abides,
Men come and go like ocean tides;

And ere one generation dies,
Another in its place shall rise;
That, sinking soon into the grave,
Others succeed, like wave on wave;

And as they rise, they pass away.
The sun arises every day,
And hastening onward to the West,
He nightly sinks, but not to rest:

Returning to the eastern skies,
Again to light us, he must rise.
And still the restless wind comes forth,
Now blowing keenly from the North;

Now from the South, the East, the West,
For ever changing, ne'er at rest.
The fountains, gushing from the hills,
Supply the ever-running rills;

The thirsty rivers drink their store,
And bear it rolling to the shore,
But still the ocean craves for more.
'Tis endless labour everywhere!
Sound cannot satisfy the ear,

Light cannot fill the craving eye,
Nor riches half our wants supply,
Pleasure but doubles future pain,
And joy brings sorrow in her train;

Laughter is mad, and reckless mirth--
What does she in this weary earth?
Should Wealth, or Fame, our Life employ,
Death comes, our labour to destroy;

To snatch the untasted cup away,
For which we toiled so many a day.
What, then, remains for wretched man?
To use life's comforts while he can,

Enjoy the blessings Heaven bestows,
Assist his friends, forgive his foes;
Trust God, and keep His statutes still,
Upright and firm, through good and ill;

Thankful for all that God has given,
Fixing his firmest hopes on Heaven;
Knowing that earthly joys decay,
But hoping through the darkest day.

***

Γεννημένη το Γενάρη του 1820 η Anne Bronte ήταν το νεώτερο μέλος της οικογένειας Bronte. Τα περισσότερα ποιήματά της τα έγραψε σε συνεργασία με τις δυο – επίσης λογοτέχνιδες – αδελφές της, Emily (Ανεμοδαρμένα Ύψη) και Charlote (Τζέιν Έϋρ). Πέθανε μόλις 29 χρονών από φυματίωση. Στο σύντομο της ζωής της έγραψε ποιήματα και νουβέλες με έκδηλη την επίδραση του ρεαλισμού, σε αντίθεση με τον άκρατο ρομαντισμό των αδελφών της. Αυτό, σε συνδυασμό με τους προβληματισμούς της πάνω σε ζητήματα θρησκείας, αλλά και την εκλεπτυσμένη ειρωνική της ματιά, στάθηκαν σημεία διαμάχης με τις δύο αδελφές της. Το έργο της θα είχε ίσως καλύτερη τύχη αν δεν εμποδιζόταν η επανέκδοσή τους από την αδελφή της Charlote. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν κατόρθωσε να αποκτήσει την υστεροφημία των δύο διάσημων αδελφών της.

***