Boléro

παμ, πα-πα-πα-παμ, πα-πα-πα-παμ, παμ, παμ... 

αδιάλλειπτα, επαναλαμβανόμενα, βασανιστικά. Αυτή η περιοδική ταλάντωση με μια αιχμή που δεν προλαβαίνει να ηρεμήσει, αφού την διαδέχεται αμέσως το επόμενο κρούσμα πάνω στη μεμβράνη του τυμπάνου. Ο τυμπανιστής συνεχίζει να χτυπά κοφτά, αυστηρά, στον ίδιο ρυθμό, με αγωνία, λες και η ζωή του εξαρτάται από αυτό. Σαν μηχανή εργοστασίου που δεν σταματά να λειτουργεί ποτέ. 

παμ, πα-πα-πα-παμ, πα-πα-πα-παμ, παμ, παμ... 

ο ίδιος εμμονικός ρυθμός ξανά και ξανά, σαν χτύπος ρολογιού, σαν γρανάζι μηχανής, σαν παλμός καρδιάς, μέχρι που μπαίνει το πρώτο πνευστό που θα δώσει επιτέλους την ανακούφιση της μελωδίας. Το τύμπανο όμως δεν σταματά να υπενθυμίζει το καθήκον του, που είναι να κρατήσει τον ρυθμό πάση θυσία. Η μηχανή δεν επιτρέπεται να σταματήσει να λειτουργεί, γιατί, χωρίς τον ρυθμό, δεν μπορεί να λειτουργήσει τίποτα.

παμ, πα-πα-πα-παμ, πα-πα-πα-παμ, παμ, παμ...

Ο αδυσώπητος χρόνος που δεν μπορείς να σταματήσεις. Το πεπρωμένο που δεν μπορεί να αποφευχθεί. Ο εαυτός σου από τον οποίο δεν μπορείς να ξεφύγεις.

παμ, πα-πα-πα-παμ, πα-πα-πα-παμ, παμ, παμ...

Διαδοχικά αρχίζουν να προστίθενται ένα ένα όλα τα όργανα της ορχήστρας ενισχύοντας αυτή την αρχική μελωδία που, ωστόσο, δεν αλλάζει, παραμένει ως το τέλος σαν ακίδα που σε ενοχλεί, σαν το καθήκον που δεν σου επιτρέπεται να ξεχάσεις. Τα μόνα που αρχίζουν να αλλάζουν τώρα είναι η τονική ένταση, το μουσικό γέμισμα και η σταθερή κλιμάκωση που, μετά από δεκαεπτά λεπτά υπαρξιακού μαρτυρίου, θα εκραγεί σε ένα αγωνιώδες κρεσέντο. Τα γρανάζια δεν αντέχουν άλλο, ο ρυθμός αρχίζει να δυσανασχετεί, τα κρουστά να κραυγάζουν, με το τύμπανο να δυναμώνει ολοένα. Θέλει να επαναστατήσει, ξέρει ότι δεν αντέχει άλλο την πίεση από αυτόν τον απόλυτο, ολοκληρωτικό ρυθμό που του επιβλήθηκε, μάχεται να απελευθερωθεί. 

Τα γρανάζια της μηχανής αρχίσουν να αποσυντονίζονται και τα κρουστά να κραυγάζουν. Όλα το ένα μετά το άλλο οδηγούνται σε μια καταστροφική αλυσιδωτή αντίδραση. Μέσα σε αυτή τη νεωτερική επανάσταση των μηχανών και της μαζικής παραγωγής ο άνθρωπος πνίγεται, ασφυκτιά, ασθμαίνει, γιατί ο κόσμος που ήξερε μέχρι τώρα έχει αντικατασταθεί από κάτι άλλο, κάτι χωρίς ψυχή, δυστοπικό και απόκοσμο. Ήρθε γι' αυτόν η στιγμή της κρίσης, ή να αφήσει τον εαυτό του να οδηγηθεί στην αυτοκαταστροφή και την αφομοίωση ή να σπάσει τα δεσμά του από την αιχμαλωσία στην οποία βρέθηκε και να απελευθερωθεί, ή κάτι άλλο. Όλα έχουν την αξία τους και τα εφαλτήριά τους, διαλέγεις όποιο θέλεις. 

Γιατί, μουσική είναι αυτή. Τέχνη. Και η ελευθερία της τέχνης είναι ο καθένας μας να μπορεί να εισπράττει τα νοήματά της όπως εμείς επιθυμούμε, επιζητούμε και αντιλαμβανόμαστε.

Boléro του Ραβέλ, λοιπόν.

Σας αφήνω να το απολαύσετε!

 

---  Περισσότερα για τον συνθέτη Μωρίς Ραβέλ μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

---  Για την ομώνυμη ταινία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

---  Η φωτογραφία είναι από εδώ.

Με αγάπη,

Εύα 💗